Podatek dochodowy od osób prawnych – zmiany obowiązujące od 1 stycznia 2017 r.

Wprowadzenie preferencyjnej 15% stawki CIT

Ustawa z dnia 5 września 2016 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wprowadza obniżenie stawki podatku dochodowego od osób prawnych z 19% do 15% dla:

  • małych podatników,
  • podatników rozpoczynających działalność – w roku podatkowym, w którym rozpoczęli działalność.

Z obniżonej stawki CIT nie będą natomiast mogli skorzystać podatnicy, którzy powstali w drodze operacji restrukturyzacyjnych przewidzianych w ustawie, w roku podatkowym, w którym rozpoczęli działalność oraz w roku podatkowym bezpośrednio po nim następującym. Zatem tacy podatnicy skorzystają z preferencyjnej stawki CIT dopiero począwszy od trzeciego roku podatkowego, oczywiście pod warunkiem, że będą spełniać warunki przewidziane dla posiadania statusu małego podatnika.

Obniżona stawka CIT nie znajdzie zastosowania w odniesieniu do podatkowych grup kapitałowych.

Opodatkowanie raportów z agio

Na podstawie nowelizacji przychodem podatnika, który wniósł do spółki wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, będzie wartość przedmiotu wkładu określona w statusie, umowie spółki, a w razie ich braku w innym dokumencie o podobnych charakterze (dotychczas przychód stanowiła nominalna wartość udziałów/akcji w spółce albo wartość wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część).

Jeżeli natomiast wartość ta jest niższa od wartości rynkowej tego wkładu albo wartość wkładu nie została określona w statucie, umowie albo innym dokumencie o podobnym charakterze, przychodem jest wartość rynkowa takiego wkładu określona na dzień przeniesienia własności przedmiotu wkładu niepieniężnego.

Dochody uzyskiwane przez nierezydentów

Nowelizacja zakłada wprowadzenie do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych katalogu dochodów osiąganych przez nierezydentów podlegających opodatkowaniu w Polsce. Opodatkowane zostaną dochody osiągane z wszelkiego rodzaju działalności prowadzonej na terytorium Polski przez zagraniczny zakład oraz z nieruchomości położonej w Polsce, jak również dochody z papierów wartościowych oraz pochodnych instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi, dopuszczonych do publicznego obrotu na terytorium Polski w ramach regulowanego rynku giełdowego, w tym uzyskane ze zbycia tych papierów albo instrumentów oraz z realizacji praw z nich wynikających.

Nowelizacja ponadto wprowadza tzw. klauzulę nieruchomościową, polegającą na opodatkowaniu w Polsce zbycia udziałów, akcji, ogółu praw i obowiązków w spółkach osobowych, tytułów uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych, jeśli co najmniej 50% wartości aktywów tych podmiotów pochodzi z nieruchomości położonych w Polsce.

Ustawowy katalog dochodów uzyskiwanych przez nierezydentów nie ma charakteru zamkniętego, co oznacza, iż wyżej wskazane wyliczenie nie wyczerpuje wszystkich kategorii dochodów, które mogą zostać uznane za uzyskiwane na terytorium Polski.

Nierezydent – podatnik, który nie ma na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, podlegający obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Powiązanie obowiązku dokonywania przez przedsiębiorców płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego ze sferą rozliczeń podatkowych

W związku ze zmianą przepisów w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych został wprowadzony nowy przepis (art. 15d). Zgodnie z nim jeżeli podatnik nie dokona płatności związanej z transakcją, której jednorazowa wartość (bez względu na liczbę wynikających z niej płatności), przewyższa 15 000 zł, za pośrednictwem rachunku płatniczego, nie będzie mógł zaliczyć w koszty uzyskania przychodówwydatkuw tej części, w jakiej płatność dotycząca tej transakcji została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego.

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nakłada na przedsiębiorcę obowiązekdokonywania płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego w przypadku każdej transakcji, której wartość przekracza 15 000 złotych.

Naruszenie tego obowiązku, czyli dokonanie płatności w całości bądź też w części z pominięciem rachunku płatniczego jest równoznaczne z brakiem możliwości zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodu w tej części, w jakiej płatność dotycząca tej transakcji została dokonana z pominięciem rachunku płatniczego. Należy zatem pamiętać, że przepisy nie wyłączają z kosztów jedynie nadwyżki płatności ponad wartość 15 000zł, lecz każdą płatnośćdokonaną z pominięciem rachunku bankowego, co do której istnieje obowiązek dokonania płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego, a zatem wtedy, gdy transakcja przekracza kwotę 15 000 zł.

Co więcej, w przypadku zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji w wyżej wskazanej kwocie dokonana została bez pośrednictwa rachunku płatniczego podatnicy będą zobowiązani:

  • zmniejszyć koszty uzyskania przychodu

albo

  • zwiększyć przychody – w przypadku braku możliwości zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów – w miesiącu, w którym została dokonana płatność bez pośrednictwa rachunku płatniczego.

Co ważne, wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów będzie miało zastosowanie także do płatności, z  tytułu:

  • nabycia lub wytworzenia środków trwałych albo nabycia wartości niematerialnych i prawnych,
  • dokonania płatnościpo zmianie formy opodatkowania na zryczałtowaną formę opodatkowania (w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym), z tym że zmniejszenie kosztów uzyskania przychodów lub zwiększenie przychodów następuje za rok podatkowy poprzedzający rok podatkowy, w którym nastąpiła zmiana formy opodatkowania.

Przepisy przejściowe

Zgodnie z przepisem przejściowym nowe regulacje ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (sankcje podatkowe – brak możliwości ujęcia w koszty, korekta kosztów) mają zastosowanie do płatności dokonywanych w roku podatkowym rozpoczynającym się po dniu 31 grudnia 2016 r.

Jednocześnie rozwiązanie to nie będzie miało zastosowania do płatności wynikających z transakcji zawartych przed dniem 1 stycznia 2017 r., ale tylko wtedy, gdy wartość transakcji nie przekracza dotychczasowego (15 000 euro) limitu

Dagmara Łazorczyk
Dział Doradztwa Podatkowego ConAcc Partners