Swoboda działalności gospodarczej – zmiany obowiązujące od 1 stycznia 2017 r.

Obniżenie limitu płatności związanych z prowadzaniem działalności gospodarczej dokonywanych bez pośrednictwa rachunku płatniczego

Obecnie dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą powinno następować za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy w każdym przypadku jeżeli:

  • stroną transakcji, z której wynika płatność jest inny przedsiębiorca

i jednocześnie

  • jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15 000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji

Przedsiębiorca będący członkiem spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej ma możliwość realizowania powyższego obowiązku za pośrednictwem rachunku w tej spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej.

Zgodnie z nowelizacją, która zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2017 r. dokonywanie albo przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku gdy:

  • stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca

i jednocześnie

  • jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15 000 złotych, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.

Jak widać kwota, od której powstaje obowiązek dokonywania lub przyjmowania płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, zostanie znacząco obniżona. W praktyce oznacza to, że powyższy obowiązek obejmie większą liczbę dokonywanych transakcji.

Wyżej omówiony obowiązek dokonywania lub przyjmowania płatności związanych z wykonywana działalnością gospodarczą za pośrednictwem rachunku płatniczego został powiązany z sankcją podatkową, co dotychczas nie miało miejsca.Wraz ze zmianą przepisu w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej odnoszącego się do płatności dokonywanych za pomocą rachunku płatniczego w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych zostały wprowadzone nowe przepisy.

Zgodnie z nimi jeżeli przedsiębiorca nie dokona płatności związanej z transakcją, której jednorazowa wartość (bez względu na liczbę wynikających z niej płatności), przewyższa 15 000 zł, za pośrednictwem rachunku płatniczego, nie będzie mógł zaliczyć w koszty uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca tej transakcji została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego.

Należy zwrócić uwagę na fakt, iż w przypadku każdej transakcji, której wartość przekracza 15 000 złotych istnieje obowiązek dokonywania płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego. Naruszenie tego obowiązku, czyli dokonanie płatności w całości bądź też w części z pominięciem rachunku płatniczego jest równoznaczne z brakiem możliwości zaliczenia kosztu do kosztów uzyskania przychodu w tej części, w jakiej płatność dotycząca tej transakcji została dokonana z pominięciem rachunku płatniczego. Co ważne, przepisy nie wyłączają z kosztów jedynie nadwyżki płatności ponad wartość 15 000zł, lecz każdą płatność dokonaną z pominięciem rachunku bankowego, co do której istnieje obowiązek dokonania płatności za pośrednictwem rachunku płatniczego, a zatem wtedy, gdy transakcja przekracza kwotę 15 000 zł.

Przykład: Wartość transakcji wynosi 40 000 złotych. Przedsiębiorca zapłacił 16 000 złotych gotówką, natomiast płatności pozostałej części kwoty dokonał za pośrednictwem rachunku płatniczego.

W przypadku tej transakcji istnieje obowiązek dokonywania płatności za pomocą rachunku płatniczego, zatem płatność dokonana z pominięciem tego rachunku nie będzie mogła zostać zaliczona w koszty, czyli przedsiębiorca nie będzie mógł zaliczyć w koszty kwoty 16 000 złotych, które zapłacił gotówką.

W sytuacji, w której doszłoby do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu kosztu w tej części, w jakiej płatność (dotycząca transakcji w wyżej wskazanej kwocie) dokonana została bez pośrednictwa rachunku płatniczego podatnicy będą zobowiązani:

  • zmniejszyć koszty uzyskania przychodu

albo

  • zwiększyć przychody – w przypadku braku możliwości zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów – w miesiącu, w którym została dokonana płatność bez pośrednictwa rachunku płatniczego.

Co ważne, wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów będzie miało zastosowanie także do płatności, z  tytułu:

  • nabycia lub wytworzenia środków trwałych albo nabycia wartości niematerialnych i prawnych,
  • dokonania płatności po likwidacji pozarolniczej działalności gospodarczej lub po zmianie formy opodatkowania na zryczałtowaną formę opodatkowania (określoną w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym albo w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym)

Zmniejszenie kosztów uzyskania przychodów lub zwiększenie przychodów następuje za rok podatkowy, w którym nastąpiła likwidacja tej działalności albo za rok podatkowy poprzedzający rok podatkowy, w którym nastąpiła zmiana formy opodatkowania.

Nowe regulacje mają służyć przede wszystkim zwiększeniu transparentności dokonywanych transakcji.

 

Przepisy przejściowe

Zgodnie z przepisem przejściowym nowe regulacje ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (sankcje podatkowe – brak możliwości ujęcia w koszty, korekta kosztów) mają zastosowanie do płatności dokonywanych w roku podatkowym rozpoczynającym się po dniu 31 grudnia 2016 r.

Jednocześnie rozwiązanie to nie będzie miało zastosowania do płatności wynikających z transakcji zawartych przed dniem 1 stycznia 2017 r., ale tylko wtedy, gdy wartość transakcji nie przekracza dotychczasowego (15 000 euro) limitu