Umowy zlecenia – zmiany obowiązujące od 1 stycznia 2017 r.

Od 1 stycznia 2017 r. na podstawie ustawy z dnia 22 lipca 2016 roku o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz niektórych innych ustaw zacznie obowiązywać minimalna stawka godzinowa przy umowach zleceniach oraz umowach o świadczenie usług, do których znajdują zastosowanie przepisy o umowie zlecenia

Minimalna stawka godzinowa – jakie konkretnie umowy obejmie?

Rodzaje umów

– umowy zlecenia (na podstawie takiej umowy przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie),

umowy o świadczenie usług, do których stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.

Data zawarcia umowy

Minimalna stawka godzinowa znajdzie zastosowanie do:

– umów zawieranych od 1 stycznia 2017,

– umów trwających w tej dacie.

Minimalna stawka godzinowa dotyczy dwóch wcześniej wskazanych rodzajów umów, ale tylko wtedy gdy zleceniodawcą jest:

– przedsiębiorca,

– inna jednostka organizacyjna

Komu będzie przysługiwać minimalna stawka godzinowa?

Minimalna stawka godzinowa będzie dotyczyć umów zleceń oraz umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, gdy przyjmującym zlecenie lub świadczącym usługijest osoba fizyczna, która:

– nie prowadzi działalności gospodarczej,

– prowadzi działalność gospodarczą (zarejestrowaną w Polsce lub w państwie spoza Unii Europejskiej lub spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego), ale sama nie zatrudnia pracowników ani nie zawiera umów ze zleceniobiorcami.

 

Jakich umów minimalna stawka godzinowa nie będzie dotyczyć?

Nowe przepisy przewidują pewne wyłączenia spod obowiązku wypłaty wynagrodzenia za godzinę w kwocie nie niższej niż minimalna stawka godzinowa. Obowiązkowa minimalna stawka godzinowa zgodnie z ustawą nie dotyczy:

– umów zleceń oraz umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, jeżeli o miejscu i czasie wykonania zlecenie lub świadczenia usług decyduje przyjmujący zlecenie lub świadczący usługi i przysługuje mu wyłącznie wynagrodzenie prowizyjne,

Wynagrodzenie prowizyjne – wynagrodzenie uzależnione od wyników takich jak liczba zawartych umów, wartość zawartych umów, sprzedaż, obrót, pozyskane zlecenia, wykonane usługi lub uzyskane należności.

– umów dotyczących usług opiekuńczych i bytowych realizowanych poprzez prowadzenie rodzinnego domu pomocy,

-umów: o pełnienie funkcji rodziny zastępczej zawodowej, o utworzeniu rodziny zastępczej zawodowej lub rodzinnego domu dziecka, w przedmiocie prowadzenia rodzinnego domu dziecka, w przedmiocie pełnienia funkcji rodziny pomocowej, w przedmiocie pełnienia funkcji dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego, w przedmiocie pełnienia funkcji wychowawcy wyznaczonego do pomocy w kierowaniu placówką opiekuńczo-wychowawczą typu rodzinnego, w przypadku gdy w tej placówce nie ma zatrudnionego dyrektora, umów dotyczących usług polegających na sprawowaniu opieki nad grupą osób lub osobami podczas wypoczynków lub wycieczek – jeżeli ze względu na charakter sprawowanej opieki usługi są świadczone nieprzerwanie przez okres dłuższy niż 1 doba,

– umów dotyczących usług opieki domowej nad osobą niepełnosprawną, przewlekle chorą lub w podeszłym wieku, gdy w związku z ich wykonywaniem osoba świadcząca usługi zamieszkuje wspólnie z podopiecznym w jego mieszkaniu lub domu, a ze względu na charakter sprawowanej opieki usługi są świadczone jednej osobie lub wspólnie zamieszkującej rodzinie nieprzerwanie przez okres dłuższy niż jedna doba, z wyjątkiem przypadku świadczenia usług we wszelkich placówkach świadczących całodobowe usługi dla osób niepełnosprawnych, przewlekle chorych lub w podeszłym wieku.

Doba  – 24 kolejne godziny poczynając od godziny, w której następuje rozpoczęcie świadczenia usług.

 

Regulacje płacowe

Nowe przepisy przewidują, iż wysokość wynagrodzenia powinna być ustalona w umowie w taki sposób, aby wysokość wynagrodzenia za każdą godzinę wykonywania zlecenia lub świadczenia usług nie była niższa niż wysokość minimalnej stawki godzinowej.

Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 września 2016 r. w sprawie wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2017 r. wysokość minimalnej stawki godzinowej wyniesie 13 złotych.

W przypadku, gdy wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie  nie zapewnia przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi otrzymania za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług wynagrodzenia w wysokości co najmniej minimalnej stawki godzinowej, przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi przysługuje wynagrodzenie w wysokości obliczonej z uwzględnieniem minimalnej stawki godzinowej.Oznacza to, że zleceniobiorcy będzie przysługiwać roszczenie o wypłatę wynagrodzenia uwzględniającego minimalną stawkę godzinową, choćby w umowie określono wynagrodzenie na niższym poziomie.

Jeżeli zlecenie zostanie przyjęte do wykonania wspólnie przez kilka osób, stawka minimalna będzie odnosić się do każdej z nich z osobna.

Co ważne, przyjmujący zlecenie (bądź świadczący usługi) nie będzie mógł zrzec się prawa do wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej, ponadto nie będzie mógł przenieść prawa do tego wynagrodzenia na inną osobę.

Ustawodawca wskazał również, iż wypłata wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej nie może być dokonywana w innej formie niż w formie pieniężnej.Oznacza to, iż należność wynikająca z uwzględnienia minimalnej stawki godzinowej nie będzie mogła być spełniona poprzez inne świadczenie niż świadczenie pieniężne (nie będzie możliwości wypłaty wynagrodzenia w formie towarów czy usług).

W przypadku wypłaty wynagrodzenia przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi w wysokości niższej niż ta, która wynika z zastosowania minimalnej stawki godzinowej grozi kara grzywny od 1 000 zł do nawet 30 000 złotych.

 

Minimalna częstotliwość wypłat

Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego wynagrodzenia należy się przyjmującemu zlecenie dopiero po wykonaniu zlecenia, chyba że co innego wynika z umowy lub przepisów szczególnych.

Takie właśnie przepisy szczególne zawiera ustawa z dnia 22 lipca 2016 roku o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz niektórych innych ustaw.

Wedle tej ustawy w przypadku umów zawartych na czas dłuższy niż 1 miesiąc, wypłaty wynagrodzenia w kwocie wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej, dokonuje się co najmniej raz w miesiącu.

Zwróćmy uwagę na fakt, iż obowiązek comiesięcznej wypłaty wynagrodzenia odnosi się tylko do wynagrodzenia obliczonego z uwzględnieniem minimalnej stawki godzinowej. Zatem, jeżeli strony umówią się na wyższą stawkę godzinową, np. 20 zł, to zleceniodawca ma obowiązek dokonać raz w miesiącu wypłaty wynagrodzenia w wysokości uwzględniającej wysokość minimalnej stawki godzinowej, natomiast co do pozostałego wynagrodzenia można przyjąć inną częstotliwość (np. wypłata następuję po wykonaniu całego zlecenia).

 

Nowe obowiązki stron umowy zlecenia

Zgodnie z nowymi przepisami od początku 2017 r. strony powinny dodać do treści umowy zlecenia (umowy o świadczenie usług) regulację wskazującą sposób potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług. Natomiast w razie:

  • braku takich umownych postanowień, a także
  • w przypadku umów zawartych w formie ustnej, gdy nie doszło do pisemnego potwierdzenia tych ustaleń,

przyjmujący zlecenie lub świadczący usługi powinien przedłożyć w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej informację o liczbie godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług, w terminie poprzedzającym termin wypłaty wynagrodzenia.

Przedsiębiorca albo inna jednostka organizacyjna jest zobowiązana przechowywaćdokumentację związaną z określeniem sposobu potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia (czyli umowy bądź ustalenia w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej) oraz samo potwierdzenieliczby godzin wykonywania umowy przez okres 3 lat od dnia, w którym wynagrodzenia stało się wymagalne (należy zwrócić uwagę, iż ustawodawca wskazuje na okres trzech lat od dnia wymagalności wynagrodzenia, a nie na przykład od dnia zawarcia umowy).

Co ważne, ustawodawca wskazuje jedynie, aby strony ustaliły sposób potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług, co nie oznacza obowiązku prowadzenia ewidencji czasu wykonywania zlecenia (świadczenia usług) przez zleceniodawcę.

Obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy został nałożony na pracodawcę w kodeksie pracy. Prowadzenie takiej ewidencji w przypadku umowy zlecenia może wywoływać wątpliwości co do tego, czy nadal mamy do czynienia z umową zlecenia czy już z umową o pracę.

 

Reasumując, nowe przepisy zobowiązują do:

– ustalenia przez strony umowy wynagrodzenia w taki sposób, by jego wysokość za godzinę wykonywania zlecenia lub świadczenia usług nie była niższa niż minimalna stawka godzinowa, czyli 13 złotych,

– stosowania się do zasad związanych z wypłatą wynagrodzenia takich jak: minimalna częstotliwość wypłat w przypadku umów zawartych na okres dłuższy niż 1 miesiąc, wypłacanie wynagrodzenia wynikającego z minimalnej stawki w formie pieniężnej, braku możliwości zrzeczenia się wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej oraz  braku możliwości przeniesienia prawa do tego wynagrodzenia na inną osobę,

– ustalenia przez strony sposobu potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług, a w razie jego braku – przekazanie przez przyjmującego zlecenie lub świadczącego informacji o liczbie godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług,

– przechowywania przez zleceniodawcę przez okres 3 lat od dnia wymagalności wynagrodzenia stosownej dokumentacji.

Dagmara Łazorczyk
Dział Doradztwa Podatkowego ConAcc Partners