Ustawa o VAT – zmiany obowiązujące od 1 stycznia 2017 r.

Odwrotne obciążenie

Mechanizm odwrotnego obciążenia polega na tym, że obowiązek rozliczenia podatku VAT zostaje przeniesiony z dostawcy na nabywcę, co stanowi wyjątek od ogólnej zasady, na podstawie której podmiotem zobowiązanym do zapłaty podatku VAT jest podatnik dokonujący dostawy towarów bądź świadczenia usług.

Od 1 stycznia 2017 zostanie rozszerzony katalog przypadków, w których znajdzie zastosowanie mechanizm odwrotnego obciążenia.

Mechanizmem tym zostaną objęte transakcje, których przedmiotem będą towary takie jak:

 

22a 24.41.10.0 Srebro nieobrobione plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku
22aa ex 24.41.20.0 Złoto nieobrobione plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku, z wyłączeniem złota inwestycyjnego w rozumieniu art. 121 ustawy, z zastrzeżeniem poz. 22b
22ab 24.41.30.0 Platyna nieobrobiona plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku
22c ex 24.41.40.0 Metale nieszlachetne lub srebro, platerowane złotem, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu – wyłącznie srebro, platerowane złotem, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu
22ca ex 24.41.50.0 Metale nieszlachetne platerowane srebrem oraz metale nieszlachetne, srebro lub złoto, platerowane platyną, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu – wyłącznie złoto i srebro, platerowane platyną, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu
27b ex 24.45.30.0 Pozostałe metale nieżelazne i wyroby z nich; cermetale; popiół i pozostałości zawierające metale i związki metali – wyłącznie odpady i złom metali nieszlachetnych
28 ex 26.11.30.0 Elektroniczne układy scalone – wyłącznie procesory
28d ex 32.12.13.0 Biżuteria i jej części oraz pozostałe wyroby jubilerskie i ich części, ze złota i srebra lub platerowane metalem szlachetnym – wyłącznie części biżuterii i części pozostałych wyrobów jubilerskich ze złota, srebra i platyny, tj. niewykończone lub niekompletne wyroby jubilerskie i wyraźne części biżuterii, w tym pokrywane lub platerowane metalem szlachetnym

 

Odwrotne obciążenie będzie mieć zastosowanie również w przypadku świadczenia niektórych usług budowlanych.

Aby tak się stało muszą zostać spełnione łącznie następujące przesłanki:

  • usługodawcą jest podatnik VAT, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9,

Obecnie od podatku VAT zwolniona jest sprzedaż dokonywana przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty  150 000 zł, a od 1 stycznia 2017 r. kwota zwolnienia zostanie podniesiona do 200 000 zł.

  • usługobiorca jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT,
  • usługodawca świadczy usługi jako podwykonawca,
  • świadczona usługa budowlana jest jedną z wymienionych usług (poz. od 2 do 48)

 

Poz. Symbol PKWiU Nazwa usługi (grupy usług)
1 bez względu na symbol PKWiU Usługi w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, o których mowa w ustawie z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz. U. poz. 1223 oraz z 2016 r. poz. 266, 542 i 1579)
2 41.00.30.0 Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych (prace związane z budową nowych budynków, przebudową lub remontem istniejących budynków)
3 41.00.40.0 Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków niemieszkalnych (prace związane z budową nowych budynków, przebudową lub remontem istniejących budynków)
4 42.11.20.0 Roboty ogólnobudowlane związane z budową autostrad, dróg, ulic i innych dróg dla pojazdów i pieszych oraz budową pasów startowych
5 42.12.20.0 Roboty ogólnobudowlane związane z budową dróg szynowych i kolei podziemnej
6 42.13.20.0 Roboty ogólnobudowlane związane z budową mostów i tuneli
7 42.21.21.0 Roboty ogólnobudowlane związane z budową rurociągów przesyłowych
8 42.21.22.0 Roboty ogólnobudowlane związane z budową sieci rozdzielczych, włączając prace pomocnicze
9 42.21.23.0 Roboty ogólnobudowlane związane z budową systemów irygacyjnych (kanałów), magistrali i linii wodociągowych, obiektów do uzdatniania wody i oczyszczania ścieków oraz stacji pomp
10 42.21.24.0 Roboty związane z wierceniem studni i ujęć wodnych oraz instalowaniem zbiorników septycznych
11 42.22.21.0 Roboty ogólnobudowlane związane z budową przesyłowych linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych
12 42.22.22.0 Roboty ogólnobudowlane związane z budową rozdzielczych linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych
13 42.22.23.0 Roboty ogólnobudowlane związane z budową elektrowni
14 42.91.20.0 Roboty ogólnobudowlane związane z budową nabrzeży, portów, tam, śluz i związanych z nimi obiektów hydrotechnicznych
15 42.99.21.0 Roboty ogólnobudowlane związane z budową obiektów produkcyjnych i górniczych
16 42.99.22.0 Roboty ogólnobudowlane związane z budową stadionów i boisk sportowych
17 42.99.29.0 Roboty ogólnobudowlane związane z budową pozostałych obiektów inżynierii lądowej i wodnej, gdzie indziej niesklasyfikowane
18 43.11.10.0 Roboty związane z rozbiórką i burzeniem obiektów budowlanych
19 43.12.11.0 Roboty związane z przygotowaniem terenu pod budowę, z wyłączeniem robót ziemnych
20 43.12.12.0 Roboty ziemne: roboty związane z kopaniem rowów i wykopów oraz przemieszczaniem ziemi
21 43.13.10.0 Roboty związane z wykonywaniem wykopów i wierceń geologiczno-inżynierskich
22 43.21.10.1 Roboty związane z wykonywaniem instalacji elektrycznych służących bezpieczeństwu
23 43.21.10.2 Roboty związane z wykonywaniem pozostałych instalacji elektrycznych
24 43.22.11.0 Roboty związane z wykonywaniem instalacji wodno-kanalizacyjnych i odwadniających
25 43.22.12.0 Roboty związane z wykonywaniem instalacji cieplnych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych
26 43.22.20.0 Roboty związane z wykonywaniem instalacji gazowych
27 43.29.11.0 Roboty związane z zakładaniem izolacji
28 43.29.12.0 Roboty związane z zakładaniem ogrodzeń
29 43.29.19.0 Pozostałe roboty instalacyjne, gdzie indziej niesklasyfikowane
30 43.31.10.0 Roboty tynkarskie
31 43.32.10.0 Roboty instalacyjne stolarki budowlanej
32 43.33.10.0 Roboty związane z wykładaniem posadzek i oblicowywaniem ścian
33 43.33.21.0 Roboty związane z wykładaniem podłóg i ścian lastryko, marmurem, granitem lub łupkiem
34 43.33.29.0 Pozostałe roboty związane z wykładaniem podłóg i ścian (włączając tapetowanie), gdzie indziej niesklasyfikowane
35 43.34.10.0 Roboty malarskie
36 43.34.20.0 Roboty szklarskie
37 43.39.11.0 Roboty związane z wykonywaniem elementów dekoracyjnych
38 43.39.19.0 Roboty związane z wykonywaniem pozostałych wykończeniowych robót budowlanych, gdzie indziej niesklasyfikowanych
39 43.91.11.0 Roboty związane z wykonywaniem konstrukcji dachowych
40 43.91.19.0 Roboty związane z wykonywaniem pozostałych prac dekarskich
41 43.99.10.0 Roboty związane z zakładaniem izolacji przeciwwilgociowych i wodochronnych
42 43.99.20.0 Roboty związane z montowaniem i demontowaniem rusztowań
43 43.99.30.0 Roboty związane z fundamentowaniem, włączając wbijanie pali
44 43.99.40.0 Roboty betoniarskie
45 43.99.50.0 Roboty związane ze wznoszeniem konstrukcji stalowych
46 43.99.60.0 Roboty związane ze wznoszeniem konstrukcji z cegieł i kamienia
47 43.99.70.0 Roboty związane z montażem i wznoszeniem konstrukcji z elementów prefabrykowanych
48 43.99.90.0 Roboty związane z wykonywaniem pozostałych specjalistycznych robót budowlanych, gdzie indziej niesklasyfikowanych

 

Jeśli którykolwiek z wcześniej wskazanych warunków nie zostanie spełniony, usługa powinna zostać rozliczona na zasadach ogólnych, co oznacza, iż podatek rozlicza usługodawca.

Pamiętajmy zatem, że mechanizm odwrotnego obciążenia nie znajdzie zastosowania, jeżeli usługobiorcą będzie konsument, a także jeśli usługodawcy przysługuje zwolnienie podmiotowe bądź gdy nie jest on podwykonawcą – niezależnie od klasyfikacji usługi wg PKWiU.

Z kolei jeżeli wszystkie wcześniej wymienione warunki zostaną spełnione, czyli dla rozliczenia danej usługi koniecznym będzie zastosowanie odwrotnego obciążenia, pamiętajmy, iż na sprzedawcy będzie ciążył obowiązek wystawienia faktury bez stawki i kwoty podatku VAT, a ponadto powinien on zamieścić na fakturze adnotację o treści „odwrotne obciążenie”.

podatnik vat

Rozliczanie podatku VAT przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów

Od 1 stycznia 2017 roku nadal będzie obowiązywać zasada, zgodnie z którą nabywca powinien otrzymać fakturę dokumentującą wewnątrzwspólnotowe nabycie w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy.

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dostawy towarów lub wykonania usługi.
Jeśli przed wykonaniem dostawy lub usługi otrzymano całość lub część zapłaty obowiązek podatkowy VAT powstaje z chwilą jej otrzymania.

Zmianie nie ulegną także zasady korygowania VAT naliczonego w przypadku wystąpienia opóźnień w wystawianiu bądź przekazywaniu faktur.

Rozliczanie VAT należnego

Najważniejsza zmiana związana z rozliczaniem podatku VAT przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów polega na tym, iż podatnik będzie obowiązany uwzględnić kwotę podatku VAT należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia w deklaracji, w której będzie on zobligowany rozliczyć ten podatek, jednakże nie później niż w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstanie obowiązek podatkowy.

Należy zatem zauważyć, iż podatnik będzie miał możliwość wykazać VAT należy związany z wewnątrzwspólnotowym nabyciem (bez ujemnych konsekwencji) we właściwej deklaracji tylko przez okres trzech miesięcy.

Jeśli we wcześniej wskazanym terminie zostanie złożona korekta deklaracji za właściwy okres rozliczeniowy, to mimo wystąpienia zwłoki w wykazaniu VAT należnego, nie będziemy mieć do czynienia z zaległością podatkową (w tej samej korekcie podatnik ma możliwość uwzględnienia kwoty VAT naliczonego związanego z wewnątrzwspólnotowym nabyciem towarów).

Nieterminowe rozliczenie VAT należnego

W przypadku niezachowania trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy, nie będzie istniała możliwość zadeklarowania podatku należnego i naliczonego w rozliczeniu dotyczącym tego samego okresu.

VAT naliczony trzeba będzie wykazać w bieżącym okresie rozliczeniowym, natomiast VAT należny w korekcie za okres, w którym obowiązek podatkowy powstał. W związku z tym, że VAT należny i VAT naliczony związane z wewnątrzwspólnotowym nabyciem nie będą mogły być wykazane w tej samej deklaracji, pojawi się zaległość podatkowa i związane z tym odsetki za zwłokę.

Wyżej przedstawione zasady znajdą również zastosowanie do:

– świadczenia usług oraz dostawy towarów, dla których podatnikiem jest nabywca (odwrotne obciążenie),

– wewnątrzwspólnotowego przemieszczania towarów własnych w ramach przedsiębiorstwa podatnika.

Podsumowując, na mocy nowelizacji transakcje przy których kwota VAT należnego i kwota VAT naliczonego były równe, przestaną być dla podatnika neutralne podatkowo, jeśli będą rozliczane w sposób nieterminowy.

Zwrot VAT w terminie 25-dniowym

Od 1 stycznia 2017 r. zostanie ograniczone stosowanie zwrotu różnicy podatku VAT w przyśpieszonym, czyli 25-dniowym terminie.

Zgodnie z nowelizacją możliwość skorzystania ze zwrotu różnicy podatku w przyspieszonym terminie wystąpi jedynie wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione następujące warunki:
– należności wynikające z faktur zostały w całości zapłacone za pośrednictwem rachunku bankowego podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju albo rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazanego w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach,

– łączna kwota należności wynikających z pozostałych faktur nie przekracza 15 000 zł,

– kwota podatku naliczonego lub różnicy podatku nierozliczona w poprzednich okresach rozliczeniowych i wykazana w deklaracji nie przekracza 3 000 zł,

– podatnik przez kolejne 12 miesięcy poprzedzających bezpośrednio okres, w rozliczeniu za który występuje z wnioskiem o zwrot w terminie 25 dni:

a) był zarejestrowany jako podatnik VAT czynny,

b) składał za każdy okres rozliczeniowy deklaracje.

Podsumowując wystarczy tylko, że kwota do przeniesienia z poprzedniej deklaracji przekroczy 3 000 zł,  a wówczas przedsiębiorca nie będzie mógł skorzystać ze zwrotu VAT w terminie 25 dni. Ponadto prawo to nie będzie przysługiwać temu, kto zapłaci gotówką za należności przekraczające 15 000 zł bądź dopiero rozpoczął rozliczanie VAT (przez pierwsze 12 miesięcy).

Odmowa rejestracji podmiotu jako podatnika VAT

Od 1 stycznia 2017 r. naczelnik urzędu skarbowego nie dokona rejestracji podmiotu jako podatnika VAT, jeśli przy próbie weryfikacji informacji zawartych w zgłoszeniu wystąpi jedna z niżej wskazanych okoliczności:

– dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym są niezgodne z prawdą,

– podmiot ubiegający się o rejestrację jako podatnik VAT  nie istnieje,

– mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z tym podmiotem albo jego pełnomocnikiem,

– podmiot albo jego pełnomocnik nie stawia się na wezwania naczelnika urzędu skarbowego.

Co ważne, naczelnik urzędu skarbowego nie ma obowiązku informowania podmiotu o niezarejestrowaniu go jako podatnika VAT z powyższych przyczyn.

Wcześniej analogiczna regulacja odnosiła się do możliwości wykreślenia podmiotów już zarejestrowanych.

Wykreślenie podatnika z rejestru VAT

Dotychczas naczelnik urzędu skarbowego mógł wykreślić z rejestru podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania go o tym, jeżeli ustalono, iż podatnik nie istnieje lub pomimo udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z podatnikiem lub jego pełnomocnikiem.

W drodze nowelizacji wyżej przestawiony katalog przesłanek skutkujących wykreśleniem podatnika z rejestru VAT uległ powiększeniu. Mianowice od 1 stycznia 2017 naczelnik urzędu skarbowego będzie mógł wykreślić podatnika z rejestru VAT, jeśli dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym okażą się niezgodne z prawdą lub podatnik albo jego pełnomocnik nie stawia się na wezwania organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej.

Co ważne wykreśleniu z urzędu z rejestru jako podatnik VAT będzie podlegał także podatnik, który:

1) zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej na okres co najmniej 6 kolejnych miesięcy,

Wyjątki:
Naczelnik urzędu skarbowego nie wykreśli podatnika z rejestru, jeżeli przed dniem zawieszenia działalności gospodarczej złoży zawiadomienie, iż w okresie zawieszenia działalności gospodarczej będzie wykonywał czynności opodatkowane VAT.

Naczelnik urzędu skarbowego przywróci zarejestrowanie podatnika jako podatnika VAT, jeżeli w okresie zawieszenia działalności gospodarczej złoży on zawiadomienie, iż będzie on wykonywał czynności opodatkowane VAT, przy czy zawiadomienie powinno zostać złożone przed rozpoczęciem wykonywania takich czynności w okresie zawieszenia działalności ze wskazaniem okresu, w którym powyższe czynności będą wykonywane.

2) będąc obowiązanym do złożenia deklaracji podatkowych, nie złożył ich za 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały,

Ważne: Podatnik nie zostanie wykreślony z rejestru pod warunkiem, iż w wyniku wezwania przez właściwego dla podatnika naczelnika urzędu skarbowego podatnik udowodni, że prowadzi opodatkowaną działalność gospodarczą oraz niezwłocznie złoży brakujące deklaracje.

3) składał przez 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały deklaracje podatkowe, w których nie wykazał sprzedaży lub nabycia towarów lub usług z kwotami podatku do odliczenia,

Ważne: Podatnik nie zostanie wykreślony z rejestru, w przypadku gdy niewykazanie sprzedaży lub nabycia towarów lub usług z kwotami podatku do odliczenia wynikało, zgodnie z wyjaśnieniami podatnika, ze specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej.

4) wystawiał faktury lub faktury korygujące, dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane,

Ważne: Podatnik nie zostanie wykreślony z rejestru, w przypadku gdy wystawienie faktury lub faktury korygującej było wynikiem pomyłki lub nastąpiło bez wiedzy podatnika.

5) prowadząc działalność gospodarczą wiedział lub miał uzasadnione podstawy by przypuszczać, że dostawcy lub nabywcy biorący udział pośrednio lub bezpośrednio w dostawie tego samego towaru lub usługi uczestniczą w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowej.

 

Co ważne, jeśli doszłoby do wykreślenia z rejestru VAT podatnika z powodu:

–  zawieszenia działalności gospodarczej – podatnik zostanie ponownie zarejestrowany jako podatnik VAT z dniem wznowienia wykonywania działalności gospodarczej,

– nieskładania deklaracji – zarejestrowanie podatnika jako podatnika VAT czynnego zostanie przywrócone, jeśli ten udowodni, że prowadzi opodatkowaną działalność gospodarczą oraz niezwłocznie złoży brakujące deklaracje,

– wystawienia faktur (lub faktur korygujących) dokumentujących czynności, które nie zostały dokonane – zarejestrowanie podatnika zostanie przywrócone (z takim statusem, jaki posiadał przed dniem wykreślenia), jeśli podatnik wykaże, że wystawienie tych faktur było wynikiem pomyłki lub nastąpiło bez wiedzy podatnika.

W omówionych wyżej sytuacjach naczelnik urzędu skarbowego dokonuje ponownej rejestracji lub przywraca zarejestrowanie podatnika bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego.

Rozliczenia za okresy kwartalne

Nadal grupę zobowiązaną do składania kwartalnych deklaracji VAT będą stanowić mali podatnicy, którzy wybrali metodę kasową rozliczania podatku VAT.

Zawężona natomiast zostanie grupa podatników uprawnionych do rozliczania VAT za okresy kwartalne. W tej grupie znajdą się jedynie pozostali mali podatnicy, czyli ci którzy nie wybrali metody kasowej.

Mali podatnicy – niezależnie od tego, czy wybrali metodę kasową – nie będą mogli składać deklaracji VAT za okresy kwartalne:

– przez okres 12 miesięcy liczony od miesiąca, w którym zostali zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni lub

– jeżeli dokonują sprzedaży tzw. towarów wrażliwych, czyli towarów objętych instytucją odpowiedzialności solidarnej (towary te zostały wymienione w załączniku nr 13 do ustawy). Ci podatnicy będą mogli korzystać z możliwości rozliczeń za okresy kwartalne, jedynie wtedy gdy łączna wartość dostaw towarów bez kwoty podatku w żadnym miesiącu danego kwartału lub poprzedzających go czterech kwartałach, nie przekroczyła kwoty 50 000 zł.

Całkowicie zostanie zlikwidowana możliwość rozliczeń kwartalnych dla innych podatników niż mali podatnicy.

Komu przysługuje status małego podatnika VAT?

Mały podatnik VAT:

– podatnik,  u którego wartość sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku VAT) nie przekroczyła w poprzednim roku wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1 200 000 euro,

– w przypadku podatnika prowadzącego przedsiębiorstwo maklerskie, zarządzającego funduszami inwestycyjnymi, zarządzającego alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, będącego agentem, zleceniobiorcą lub inną osobą świadczącą usługi o podobnym charakterze, z wyjątkiem komisu – jeżeli kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzenia za wykonane usługi (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 45 000 euro

Powyżej wskazane kwoty należy przeliczyć na PLN według średniego kursu ogłoszonego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego w zaokrągleniu do 1 000 zł.

W 2016 roku pierwszy dzień roboczy października to 3 października. Średni kurs euro ogłoszony przez NBP w tym dniu wyniósł 4,2976 zł (tabela średnich kursów walut obcych NBP nr 191/A/NBP/2016).

Zatem status małego podatnika w 2017 roku będzie przysługiwał podatnikowi VAT, u którego wartość sprzedaży nie przekroczyła w 2016 r. kwoty 5 157 000 złotych (1 200 000 * 4,2976 = 5 157 120 zł, po zaokrągleniu do pełnych tysięcy 5 157 000 zł), a w drugim przypadku, gdy wartość prowizji lub innych postaci wynagrodzenia nie przekroczyła 193 000 złotych (45 000 * 4,2976 = 193 392 zł, po zaokrągleniu do pełnych tysięcy 193 000 zł).

Co w sytuacji, gdy mały podatnik składający deklaracje VAT za okresy kwartalne  przestaje być małym podatnikiem?

Mały podatnik, który przestaje spełniać warunek dotyczący wysokości obrotu rocznego, staje się zobowiązany do składania deklaracji podatkowych za okresy miesięczne.

Deklaracje podatkowe za okresy miesięczne powinny być składane począwszy od rozliczenia za pierwszy miesiąc kwartału:

1) w którym przekroczono kwotę uprawniającą do posiadania statusu małego podatnika – ale tylko wtedy, gdy przekroczenie tej kwoty nastąpiło w pierwszym lub drugim miesiącu kwartału.

Należy podkreślić, że jeżeli przekroczenie nastąpiło w drugim miesiącu kwartału, deklaracja za pierwszy miesiąc kwartału powinna zostać złożona w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po drugim miesiącu kwartału.

Przykład: Zatem jeżeli przekroczenie wcześniej wskazanych kwot nastąpiło w lutym, to deklaracja miesięczna za styczeń oraz deklaracja miesięczna za luty powinny zostać złożone do 25 marca.

2)  następującego po kwartale, w którym przekroczono tę kwotę – jeżeli przekroczenie kwoty nastąpiło w trzecim miesiącu kwartału.

Przykład: Jeśli przekroczenie kwoty uprawniającej do posiadania statusu małego podatnika nastąpiło w marcu, to po raz ostatni składamy deklarację kwartalną za I kwartał, natomiast kolejne deklaracje będą już składane za okresy miesięczne.

jednolity plik kontrolny

Składanie deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej

Zgodnie z przepisami przejściowymi ustawy z dnia 1 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw od 1 stycznia 2017 r. obowiązek składania deklaracji podatkowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej obejmie w 2017 roku tylko niektórych podatników, natomiast od 2018 r. zostanie wprowadzony powszechny obowiązek składania deklaracji drogą elektroniczną.

Do składania deklaracji VAT drogą elektroniczną od 1 stycznia 2017 r. zostaną zobligowani podatnicy, którzy:

– są obowiązani do zarejestrowania się jako podatnik VAT UE;

– są dostawcami towarów lub świadczącymi usługi w systemie odwróconego obciążenia oraz nabywcami tych towarów lub usług,

– już teraz mają obowiązek składania deklaracji podatkowych (na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych), a także informacji i rocznego obliczenia podatku za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.

Odpowiedzialność solidarna pełnomocników

Nowelizacja wprowadza przepis, na podstawie którego pełnomocnik odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za zaległości podatkowe podatnika powstałe z tytułu czynności wykonanych w ciągu 6 miesięcy od dnia zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego.

Co ważne, w przypadku zarejestrowania podatnika, którego zgłoszenie rejestracyjne zostało złożone przez pełnomocnika, będzie on odpowiadał solidarnie wraz z zarejestrowanym podatnikiem aż do kwoty w wysokości 500 000 zł.

Odpowiedzialność solidarna pełnomocnika zostanie wyłączona, jeżeli powstanie zaległości podatkowych nie wiązało się z uczestnictwem podatnika w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowej.

Podsumowując:
Nowe przepisy są o tyle niezrozumiałe, iż co do zasady pełnomocnik nie powinien ponosić odpowiedzialności za działania lub zaniechania swojego mocodawcy, choćby ze względu na fakt, iż najczęściej w ogóle nie ma na nie wpływu. Zastosowanie w przepisie odpowiedzialności solidarnej (a nie na przykład subsydiarnej) powoduje, iż może dojść do takiej sytuacji, w której to pełnomocnik będzie odpowiadał w pełnej wysokości za zaległości podatkowe swego mocodawcy. Ponadto należy zwrócić uwagę na fakt, iż profesjonalny pełnomocnik zasadniczo nie może odmówić wykonania na rzecz podmiotu czynności polegającej na złożeniu zgłoszenia rejestracyjnego dla celów podatku od towarów i usług. Z
 kolei kryterium wyłączające odpowiedzialność pełnomocnika może być w praktyce trudne do ustalenia.

Zwolnienie podmiotowe z podatku VAT

Zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150 000 zł (do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku). W wyniku nowelizacji kwota zwolnienia podmiotowego zostanie podniesiona do 200 000 zł.

Na mocy przepisów przejściowych z tego zwolnienia będą mogli również skorzystać podatnicy, u których łączna wartość sprzedaży w 2016 r. była wyższa niż 150 000 zł i nie przekroczyła 200 000 zł. Z tego zwolnienia mogą także skorzystać podatnicy, u których łączna wartość sprzedaży, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczyła 150 000 zł i nie przekroczyła 200 000 zł.

Dodatkowe zobowiązania podatkowe

Nowelizacja w dziale XI dodaje rozdział 5 zatytułowany dodatkowe zobowiązania podatkowe, który to dotyczy sankcji za nierzetelne rozliczanie podatku VAT.

Od 1 stycznia 2017 roku naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli podatkowej będzie mógł nałożyć na podatnika dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego  albo kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku, zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku do obniżenia podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe.

Takie dodatkowe zobowiązanie będzie mogło również zostać nałożone na podatnika, który nie złożył deklaracji podatkowej oraz nie wpłacił kwoty zobowiązania podatkowego (obecnie za ujawnienie przez organy podatkowe braku deklaracji lub wpłaty podatku od towarów i usług grożą jedynie podwyższone odsetki za zwłokę).

Jeżeli po zakończeniu kontroli podatkowej albo w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego w pierwszy przypadku, o którym mowa powyżej, podatnik złożył korektę deklaracji uwzględniającą stwierdzone nieprawidłowości i wpłacił kwotę zobowiązania podatkowego lub zwrócił nienależną kwotę zwrotu dodatkowe zobowiązanie wyniesie 20% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego  albo kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku, zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku do obniżenia podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe.

Analogicznie będzie w sytuacji, jeśli po zakończeniu kontroli podatkowej albo w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego podatnik złoży deklarację podatkową (której wcześniej nie złożył) i wpłaci kwotę zobowiązania podatkowego.

Podsumowując, dodatkowe zobowiązanie pojawi się, w razie stwierdzenia, że podatnik VAT w złożonej deklaracji wykazał:

– kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej,

– kwotę zwrotu różnicy podatku lub kwotę zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej,

– kwotę różnicy podatku do obniżenia kwoty podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe wyższą od kwoty należnej,

– kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub kwotę różnicy podatku do obniżenia kwoty podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe, zamiast wykazania kwoty zobowiązania podatkowego podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego.

Dodatkowe zobowiązanie będzie wynosić aż 100% podatku naliczonego wynikającego z faktur, w przypadku stwierdzenia, że faktury z zawyżonym podatkiem naliczonym:
– zostały wystawione przez nieistniejący podmiot,
– stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności,
– podają kwoty niezgodne z rzeczywistością – w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością,
– potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 (czynność prawna sprzeczna z ustawą lub mająca na celu obejście prawa)i art. 83 (złożenie drugiej stornie oświadczenia woli za jej zgodą dla pozoru) Kodeksu cywilnego – w części dotyczącej tych czynności.

 

Dagmara Łazorczyk
Dział Doradztwa Podatkowego ConAcc Partners